Fazy rozwojowe zbóż w skali BBCH – tabela dla pszenicy i innych zbóż

Co oznacza skala BBCH zbóż?

Skala BBCH zbóż to dwucyfrowy kod fazy rozwojowej od 00 do 99, jeden dla pszenicy, jęczmienia, owsa i żyta. Pierwsza cyfra oznacza fazę główną (0–9), a druga fazę szczegółową w jej obrębie. Skala BBCH powstała na bazie kodu Zadoksa dla zbóż. Opisuje ją monografia BBCH wydana przez Julius Kühn-Institut.

Te same zasady obowiązują w każdej uprawie:

• fazę ocenia się na pędzie głównym typowych roślin, a dla całego pola opis powinien pasować do co najmniej połowy roślin;
• druga cyfra to liczba porządkowa albo procent, np. 3 oznacza trzeci liść, trzecie rozkrzewienie, trzecie kolanko albo 30%;
• zaprawianie nasion przed siewem ma kod 00, a zabiegi po zbiorze i w przechowalni kod 99;
• dwie fazy główne, które biegną równolegle, zapisuje się z ukośnikiem, np. 13/21;
• okres zapisuje się dwoma kodami z łącznikiem, np. 51–69.

Skala BBCH ma wersje dla wielu upraw, a numer fazy głównej zawsze znaczy to samo. Osobno opisujemy fazy rozwojowe rzepaku i fazy rozwojowe kukurydzy. Kody i opisy faz w tabelach pochodzą z monografii BBCH (Meier U. red., JKI 2018, licencja CC BY 4.0). Tłumaczenie i skróty: redakcja KartaPola.

Jakie są fazy główne rozwoju zbóż w skali BBCH?

W zbożach występują wszystkie fazy główne od 0 do 9.

Jakie są fazy BBCH zbóż od siewu do końca krzewienia (00–29)?

Liść jest rozwinięty, gdy widać jego języczek albo szczyt następnego liścia. Kody pośrednie, np. 14 czy 24, tworzy się według tego samego wzoru.

Co oznaczają fazy BBCH 30–39: strzelanie w źdźbło i liść flagowy?

Jakie fazy BBCH obejmują bucikowanie, kłoszenie i kwitnienie (41–69)?

Jakie są fazy dojrzewania ziarna zbóż (71–99)?

Jak rozpoznać fazę rozwojową zbóż na polu?

Oceń kilka typowych roślin w różnych miejscach pola. Na każdej roślinie oceniaj pęd główny. Fazą pola jest faza, którą ma co najmniej połowa roślin.

BBCH 29 to nie „dzień przed 30”

Krzewienie i strzelanie w źdźbło mogą zacząć się wcześniej, niż sugeruje kolejność kodów. Gdy rozkrzewienia pojawiają się przed fazą 13, przechodzi się do kodów 21 i dalszych. Gdy źdźbło zaczyna się wydłużać przed końcem krzewienia, przechodzi się do kodu 30. Obie fazy można też zapisać z ukośnikiem, np. 25/30.

Jak odróżnić BBCH 30 od 31?

W fazie 30 szczyt kłosa jest schowany w pędzie, co najmniej 1 cm nad węzłem krzewienia. Żeby to sprawdzić, rozetnij pęd główny wzdłuż i zmierz odległość. W fazie 31 pierwsze kolanko jest co najmniej 1 cm nad węzłem krzewienia. Węzeł krzewienia leży przy powierzchni gleby, u nasady rozkrzewień. Nie myl go z pierwszym kolankiem. Kolanko da się wyczuć palcami, ale pomiar na rozciętym pędzie jest pewniejszy.

Liść flagowy czy podflagowy (37/39)?

W skali BBCH liście liczy się od dołu. W programach ochrony fungicydowej liście nazywa się od góry: F to liść flagowy, F-1 liść podflagowy. Liść flagowy jest ostatnim liściem na źdźble, a w jego pochwie rośnie kłos. Jeśli za liść flagowy weźmiesz liść podflagowy, wpiszesz fazę 37 albo 39 za wcześnie.

BBCH 49 w odmianach bezostnych

Faza 49 dotyczy tylko form ościstych. W odmianie bezostnej po otwarciu pochwy liścia flagowego (47) następnym widocznym znakiem jest pierwszy kłosek (51).

Jak czytać zakres BBCH na etykiecie środka ochrony roślin?

Etykieta środka ochrony roślin podaje termin stosowania fazami BBCH, w zapisie „do BBCH X” albo „od BBCH X do BBCH Y”. Przykładowy zapis „od BBCH 30 do BBCH 39” oznacza okres od początku strzelania w źdźbło do pełnego rozwinięcia liścia flagowego. Faza zboża w dniu zabiegu musi mieścić się w tym zakresie.

Etykieta środka rozstrzyga o terminie, dawce i liczbie zabiegów. Zabieg poza zakresem faz z etykiety jest stosowaniem niezgodnym z etykietą. Ilość środka na opryskiwacz policzysz według tekstu jak obliczyć dawkę oprysku na hektar.

Jak wpisać fazę BBCH do ewidencji zabiegów?

Rozporządzenie (UE) 2023/564 wymaga fazy BBCH w ewidencji zabiegów środkami ochrony roślin w stosownych przypadkach: gdy etykieta wiąże stosowanie z fazą rozwojową albo faza ma znaczenie dla zabiegu. Wpisanie fazy przy każdym oprysku usuwa pytanie, czy dany przypadek był stosowny. Wpisz fazę z dnia zabiegu, np. „pszenica ozima (TRZAW), BBCH 32”. Pozostałe kolumny pokazuje wzór ewidencji zabiegów ochrony roślin.

W ewidencji zabiegów w aplikacji KartaPola fazę wybiera się w formularzu zabiegu ze słownika BBCH:

1. Wybierz uprawę „Zboża”. Przy nowym zabiegu aplikacja rozpoznaje uprawę z zaznaczonego pola.
2. Wybierz fazę z typowych terminów zabiegów albo rozwiń pełną skalę.
3. Sprawdź podpowiedź. Aplikacja może zaproponować fazę według miesiąca zabiegu. To podpowiedź z kalendarza, więc fazę na polu potwierdź sam.
4. Gdy faza nie dotyczy danego zastosowania, zaznacz „Nie dotyczy”.

Faza trafia do rejestru ŚOR w PDF i do eksportu danych w CSV albo JSON. Zabieg na powierzchni bez fazy i bez zaznaczenia „Nie dotyczy” aplikacja oznacza jako brak w ewidencji. W aplikacji na telefonie fazę wybiera się z listy albo wpisuje własny kod BBCH.

Prowadź ewidencję prac polowych w KartaPola

Pola z działkami ewidencyjnymi, zabiegi ŚOR ze środkami z rejestru MRiRW, nawożenie i zbiory — w telefonie i w przeglądarce.

Załóż darmowe konto