Kody EPPO upraw – tabela do ewidencji zabiegów ochrony roślin

Co to jest kod EPPO uprawy?

Kod EPPO uprawy to kilkuliterowy kod rośliny z bazy EPPO Global Database, np. TRZAW dla pszenicy ozimej i BRSNW dla rzepaku ozimego. Ten sam kod opisuje roślinę w każdym kraju i języku, dlatego programy wymieniają dane o uprawach po kodach. Bazę prowadzi Europejska i Śródziemnomorska Organizacja Ochrony Roślin (EPPO).

Kod gatunku rośliny ma zwykle 5 liter: trzy z nazwy rodzaju i dwie z nazwy gatunku. Żyto, czyli Secale cereale, ma kod SECCE. Słonecznik, czyli Helianthus annuus, ma kod HELAN.

System kodów zapoczątkowała firma Bayer w latach 70. XX wieku. W 1996 r. przekazała go organizacji EPPO, a w 2007 r. kody Bayera dostały nazwę kodów EPPO. Stąd starsze opracowania piszą o „kodach Bayera”.

Poza kodami gatunków baza ma kody nietaksonomiczne. Opisują np. formę ozimą lub jarą uprawy albo grupę upraw.

Kiedy kod EPPO jest potrzebny w ewidencji zabiegów ochrony roślin?

Kod EPPO jest potrzebny w ewidencji zabiegów środkami ochrony roślin. Załącznik do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2023/564 wymaga, aby ewidencja podawała nazwę uprawy zgodnie z kodami EPPO, „w stosownych przypadkach”. Przy zaprawianiu nasion ewidencja podaje uprawę zgodnie z kodami EPPO i numer partii, również w stosownych przypadkach.

W 2026 r. ewidencja może być papierowa, ale musi już zawierać zakres danych z rozporządzenia (UE) 2023/564, m.in. numer zezwolenia środka, lokalizację działki i uprawę zgodną z kodem EPPO. Forma elektroniczna, w formacie do odczytu maszynowego, obowiązuje od 1 stycznia 2027 r. Zabiegów z 2026 r. nie trzeba przenosić do formy elektronicznej.

Ewidencję prowadzi każdy profesjonalny użytkownik środków ochrony roślin, bez progu powierzchni. Przechowuje ją co najmniej 3 lata, zgodnie z art. 67 rozporządzenia 1107/2009.

Przepisy nie wyliczają, kiedy kod jest „stosowny”. Kod wpisany przy każdej uprawie, która go ma, usuwa tę wątpliwość. Pozostałe dane opisuje tekst co musi zawierać ewidencja zabiegów ochrony roślin. Terminy formy elektronicznej opisuje tekst elektroniczna ewidencja od 2027 roku.

Jaki kod EPPO ma moja uprawa? Tabela kodów EPPO upraw

Tabele obejmują uprawy ze słownika KartaPola w siedmiu grupach. Każda nazwa występuje raz. Odmiany i typy użytkowe jednego gatunku, np. len oleisty i włóknisty, mają ten sam kod. Kolumna „Uwaga” podaje nazwę naukową z bazy EPPO i kody form ozimych i jarych, jeśli baza je ma.

Kody EPPO zbóż

Kody EPPO roślin oleistych i przemysłowych

Kody EPPO roślin bobowatych

Kody EPPO roślin okopowych

Kody EPPO roślin pastewnych, poplonowych i traw

Kody EPPO warzyw

Kody EPPO drzew i krzewów owocowych

Lista upraw z kodami jest też w arkuszu „Słowniki” w Excelu wzoru ewidencji zabiegów ochrony roślin. Uprawa wybrana z listy uzupełnia tam kod EPPO sama.

Czy uprawy ozime i jare mają osobne kody EPPO?

Tak, część upraw ma w bazie EPPO osobne kody formy ozimej i formy jarej. To kody nietaksonomiczne, powiązane z kodem gatunku. Kod gatunku obejmuje obie formy i też jest kodem EPPO.

Kod formy opisuje uprawę dokładniej niż kod gatunku. Baza ma też kody grup: zboża ozime (NNNGW) i zboża jare (NNNGS).

Kukurydza, słonecznik, ziemniak i burak cukrowy nie mają w bazie osobnych kodów form. Wpisuje się kod gatunku.

Jakie uprawy nie mają jednego kodu EPPO?

Kod EPPO opisuje jeden gatunek albo jedną formę uprawy. Trzy sytuacje nie pasują do tej zasady:

• mieszanki, np. zbożowe, zbożowo-strączkowe, mieszanki traw i międzyplony wielogatunkowe, bo każdy gatunek w mieszance ma własny kod,
• ugory i grunty odłogowane,
• trwałe użytki zielone, czyli łąki i pastwiska z wieloma gatunkami traw i roślin dwuliściennych.

W bazie EPPO są kody ogólne dla części takich sytuacji, np. „grassland” dla użytków zielonych (3GRLC) i „fallow” dla ugoru (YBRAC). Przepisy nie mówią wprost, czy w ewidencji wystarczy wtedy nazwa uprawy, czy potrzebny jest kod grupy. Wymóg kodu EPPO dotyczy uprawy „w stosownych przypadkach”.

W słowniku KartaPola mieszanki, ugory i trwałe użytki zielone celowo nie mają kodu. W zabiegu zapisuje się wtedy sama nazwa uprawy, a aplikacja nie zgłasza braku kodu.

Jak sprawdzić kod EPPO w bazie EPPO Global Database?

Baza EPPO Global Database jest bezpłatna i działa po angielsku. Kod sprawdzisz w kilka minut:

1. Otwórz stronę gd.eppo.int. W wyszukiwarce internetowej wpisuj „kod EPPO” albo adres bazy, bo sam skrót EPPO oznacza też Prokuraturę Europejską.
2. W polu „Search by name or EPPO Code…” wpisz nazwę łacińską albo angielską rośliny, np. „Secale cereale” albo „winter rye”. Polskie nazwy baza ma tylko przy części gatunków.
3. Z listy wyników wybierz nazwę rośliny. Formy ozime i jare mają nazwy z dopiskiem „(winter)” lub „(spring)”, np. „rye (winter)”.
4. Odczytaj kod w polu „EPPO Code” na karcie wyniku. Pole „Preferred name” podaje nazwę naukową, a sekcja „Common names” nazwy w innych językach, także po polsku.
5. Przepisz kod wielkimi literami, bez spacji, np. SECCW.

Nazwa naukowa w bazie bywa nowsza niż w polskich katalogach. Kostrzewa łąkowa ma w bazie nazwę Lolium pratense, a jej kod to nadal FESPR. Szukaj więc także po starej nazwie i po kodzie.

Jak KartaPola wpisuje kod EPPO do ewidencji?

W KartaPola wybierasz uprawę pola po polsku, osobno w każdym sezonie. Kod EPPO jest przypisany do uprawy w słowniku aplikacji, a odmiany dziedziczą kod gatunku. Kodu nie wpisujesz ręcznie.

Przy zapisie zabiegu aplikacja zapamiętuje w nim nazwę uprawy, odmianę i kod EPPO z dnia zabiegu. Późniejsza zmiana uprawy w kartotece pola nie zmienia zapisanego zabiegu. Gdy uprawa ma kod w słowniku, a zabieg go nie ma, Rejestr ŚOR pokazuje przy zabiegu brak danych.

Kod widać w Rejestrze ŚOR w PDF obok nazwy uprawy, np. „Pszenica ozima [TRZAW]”. Eksport dokumentacji w plikach CSV i JSON ma osobną kolumnę „Kod EPPO”. Pozostałe dane do kontroli opisuje strona aplikacja do ewidencji zabiegów ochrony roślin.

Prowadź ewidencję prac polowych w KartaPola

Pola z działkami ewidencyjnymi, zabiegi ŚOR ze środkami z rejestru MRiRW, nawożenie i zbiory — w telefonie i w przeglądarce.

Załóż darmowe konto