Ewidencja nawożenia azotem – kto ją prowadzi i co trzeba wpisać

Czym jest ewidencja zabiegów agrotechnicznych związanych z nawożeniem azotem?

Ewidencja zabiegów agrotechnicznych związanych z nawożeniem azotem to zapis każdego zastosowania nawozu z azotem w gospodarstwie. Rolnicy nazywają ją krócej ewidencją nawożenia azotem albo ewidencją azotową. Obowiązek wynika z programu działań, czyli programu azotanowego, przyjętego rozporządzeniem Rady Ministrów z 31 stycznia 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 244, rozdz. 2 ust. 2).

Ewidencja nawożenia azotem jest osobnym dokumentem. Nie zastępuje ewidencji zabiegów ochrony roślin ani rejestru zabiegów agrotechnicznych prowadzonego na formularzu ARiMR.

Kto musi prowadzić ewidencję nawożenia azotem?

Ewidencję nawożenia azotem prowadzi gospodarstwo, które ma co najmniej 10 ha użytków rolnych lub utrzymuje co najmniej 10 DJP zwierząt gospodarskich. DJP liczy się według stanu średniorocznego, metodą z załącznika nr 4 do programu. Takie gospodarstwo ma też plan nawożenia azotem albo obliczenia maksymalnych dawek azotu.

Gospodarstwo z ostatniego wiersza, które nie stosuje na swoich działkach nawozów naturalnych ani produktu pofermentacyjnego, nie opracowuje planu nawożenia azotem (art. 105a ust. 7 Prawa wodnego). Wystarczą mu obliczenia maksymalnych dawek azotu i ewidencja. Plan jest obowiązkowy także przy dużych fermach drobiu i świń oraz u nabywców nawozu naturalnego od takich ferm albo od importera z państw trzecich (art. 105a ust. 1 pkt 1 i 3).

Ewidencji, planu ani obliczeń nie wymaga się przy nawożeniu upraw pod osłonami (szklarnie, inspekty, namioty foliowe) i upraw kontenerowych w zamkniętym obiegu nawozów i wody (rozdz. 2 ust. 4).

Jakie dane zawiera ewidencja nawożenia azotem?

Program azotanowy wymaga w ewidencji informacji o dacie zastosowania nawozu, rodzaju i powierzchni uprawy, rodzaju nawozu i zastosowanej dawce. Na terenie o dużym nachyleniu dochodzi termin przyorania nawozu naturalnego. Wzór ewidencji z tabeli 15 rozpisuje te dane na 8 kolumn:

Przypis do tabeli 15 dodaje jedną daną: przy nawożeniu na terenie o dużym nachyleniu podaje się także datę przyorania lub wymieszania nawozu naturalnego z glebą.

Jak wygląda wzór ewidencji nawożenia azotem?

Wzór ewidencji nawożenia azotem to tabela 15 w załączniku nr 10 do programu azotanowego, czyli 8 kolumn z poprzedniej sekcji. Rozporządzenie pozwala prowadzić ewidencję na papierze, w formie zapisów własnych, arkuszy, dzienników lub książki nawozowej, albo w postaci elektronicznej (rozdz. 2 ust. 3). Wystarczy kartka A4 w poziomie, zeszyt albo arkusz z tymi kolumnami w tej samej kolejności.

Szukasz wzoru ARiMR? Wzór ewidencji nawożenia azotem jest w rozporządzeniu, a ARiMR publikuje formularz innego dokumentu: rejestru zabiegów agrotechnicznych do ekoschematów. Jeśli realizujesz praktykę, która wymaga rejestru, np. E_OPN, to samo nawożenie wpisujesz do obu dokumentów.

Jak wypełnić ewidencję nawożenia azotem? Przykład

Przykład pokazuje trzy wpisy z jednego sezonu. Dwa dotyczą pszenicy ozimej na polu „Za stodołą”, tym samym co w przykładzie karty pola. Trzeci to gnojowica pod kukurydzę na części innego pola. Dawki są przykładowe i nie są zaleceniem nawozowym.

Dawkę azotu liczysz z dawki nawozu i zawartości azotu:

• saletra amonowa: 200 kg/ha × 34% = 68 kg N/ha, a na 6,40 ha 68 × 6,40 = 435,2 kg N,
• gnojowica: 25 m³/ha × 3,3 kg N/m³ = 82,5 kg N/ha, a na 3,00 ha 247,5 kg N.

Zawartość azotu w nawozie naturalnym bierzesz z tabeli 9 programu albo z badania nawozu wykonanego przez stację chemiczno-rolniczą (rozdz. 1.5 ust. 1). W przykładzie 3,3 kg N/m³ to wartość z tabeli 9 dla gnojowicy od krów mlecznych o wydajności do 6 tys. l, w utrzymaniu bezściołowym.

Jak długo przechowywać ewidencję i kto ją kontroluje?

Ewidencję nawożenia azotem przechowuje się przez 3 lata od dnia zakończenia nawożenia wykonanego na podstawie planu nawożenia azotem albo obliczeń maksymalnych dawek azotu (rozdz. 2 ust. 2 pkt 3). Ten sam okres dotyczy planu i obliczeń.

Program nie podaje terminu wpisu do ewidencji. Najprościej wpisać zabieg w dniu nawożenia, kiedy znasz dawkę i powierzchnię.

Stosowanie programu działań, posiadanie planu nawożenia azotem i nawożenie zgodne z planem kontroluje Inspekcja Ochrony Środowiska (art. 108 Prawa wodnego). Po kontroli inspekcja może nakazać usunięcie nieprawidłowości albo nałożyć opłatę (art. 109). W 2026 r. opłata za brak dokumentacji programu albo prowadzenie jej niezgodnie z przepisami wynosi do 760,56 zł. Tyle samo wynosi maksymalna opłata za brak planu nawożenia azotem (M.P. 2025 poz. 1047).

Wymogi programu azotanowego, w tym posiadanie i przechowywanie dokumentacji, należą też do warunkowości jako wymóg SMR 2. Według MRiRW za nieprzestrzeganie warunkowości płatność co do zasady może zostać zmniejszona o 3%.

Czym ewidencja nawożenia różni się od planu nawożenia azotem?

Plan nawożenia azotem określa, ile azotu dać na pole w sezonie. Ewidencja pokazuje, ile azotu faktycznie zastosowałeś.

Gospodarstwo z planem stosuje dawki nieprzekraczające dawek z planu (art. 105a ust. 8 Prawa wodnego). Gospodarstwo bez obowiązku planu nie przekracza maksymalnych ilości azotu działającego z tabeli 14 (rozdz. 1.5 ust. 10). Jak policzyć jedno i drugie, pokazujemy na stronie plan nawożenia azotem w aplikacji.

Ewidencja nawożenia, ewidencja ŚOR i rejestr ARiMR – czym się różnią?

Nawożenie i opryski trafiają do trzech różnych dokumentów: ewidencji nawożenia azotem, ewidencji zabiegów środkami ochrony roślin (ŚOR) i rejestru zabiegów agrotechnicznych ARiMR. Każdy ma inną podstawę prawną i inny krąg obowiązanych.

Ta sama saletra trafia do ewidencji nawożenia azotem i do rejestru ARiMR, jeśli realizujesz praktykę z rejestrem, np. E_OPN. Ten sam oprysk trafia do ewidencji środków ochrony roślin i do rejestru. Dlatego opłaca się zapisać zabieg raz i z jednego wpisu tworzyć wszystkie dokumenty.

Jak prowadzić ewidencję nawożenia azotem w aplikacji?

W KartaPola ewidencja nawożenia azotem powstaje z prac nawożenia zapisanych w sezonie. Zabiegów nie przepisujesz drugi raz.

• Do ewidencji trafiają wszystkie wykonane prace z kategorii „Nawożenie”, także te niepowiązane z planem nawozowym.
• Dawkę w kg N/ha i azot na powierzchnię aplikacja liczy z dawki nawozu i zawartości azotu z katalogu nawozów.
• Nawozy bez azotu, np. sól potasowa i superfosfat, oraz wapnowanie bez nawozu z azotem nie trafiają do ewidencji.
• Wiersz bez zawartości azotu, bez gęstości nawozu płynnego albo bez nawozu aplikacja oznacza „do uzupełnienia”. Dawki nie zgaduje.
• Zabieg poza terminem z tabeli 2 ewidencja oznacza ostrzeżeniem. Termin zależy od gminy, którą aplikacja ustala z działek pola. Ostrzeżenie nie blokuje zapisu.
• Ewidencję pobierzesz w PDF z kolumnami tabeli 15. Gdy plan ma policzone uprawy, pod ewidencją widać też wykonanie planu: azot zastosowany wobec dawki zalecanej.

Prace nawożenia zapiszesz w telefonie albo w przeglądarce. Ewidencję otwierasz w przeglądarce, w planie nawozowym sezonu, przyciskiem „Ewidencja (tab. 15)”. Datę przyorania nawozu naturalnego na stoku zapisz w uwagach pracy, bo ewidencja w aplikacji nie ma na nią osobnej kolumny.

Prowadź ewidencję prac polowych w KartaPola

Pola z działkami ewidencyjnymi, zabiegi ŚOR ze środkami z rejestru MRiRW, nawożenie i zbiory — w telefonie i w przeglądarce.

Załóż darmowe konto