E-rejestr zabiegów od 2027 roku. Ministerstwo zapowiada ważne zmiany, rolnicy alarmują: „Nie ma narzędzi”

Elektroniczna ewidencja zabiegów ochrony roślin ma obowiązywać rolników od 1 stycznia 2027 roku, ale za brak e-rejestru przez kolejne lata mogą nie grozić grzywny. Podczas posiedzenia sejmowej Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi 7 października 2026 r. przedstawiciele ministerstwa ujawnili szczegóły przygotowywanej aplikacji i termin rozpoczęcia szkoleń. Rolnicy ostrzegają jednak, że samo złagodzenie kar nie wystarczy, jeśli nie dostaną sprawnych narzędzi do prowadzenia dokumentacji. Padły konkretne deklaracje, mocne słowa i ważne daty.

Elektroniczna ewidencja środków ochrony roślin, e-rejestr zabiegów, cyfrowa karta pola – te pojęcia w najbliższych miesiącach będą coraz częściej pojawiać się w gospodarstwach rolnych. Zmiany wynikają z unijnych wymagań dotyczących dokumentowania stosowania środków ochrony roślin, ale sposób ich wdrożenia w Polsce nadal wywołuje kontrowersje.

W środę 7 października 2026 roku sejmowa Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi zajęła się projektem nowelizacji ustawy o środkach ochrony roślin, zawartym w druku nr 3040. Projekt nie znosi obowiązku prowadzenia dokumentacji w formacie elektronicznym. Ma natomiast ochronić rolników przed grzywnami za określone uchybienia związane z elektroniczną formą ewidencji w okresie przejściowym.

Najważniejsze pytanie brzmi więc: czy od 2027 roku rolnik będzie musiał prowadzić e-rejestr zabiegów ochrony roślin, nawet jeśli za brak formatu elektronicznego nie zostanie od razu ukarany?

E-rejestr środków ochrony roślin od 2027 roku. Obowiązek pozostaje, ale kary mają zostać złagodzone

Podczas posiedzenia komisji posłanka Katarzyna Królak, przedstawiająca projekt ustawy, wyjaśniła, że Polska nie może kolejny raz przesunąć daty rozpoczęcia stosowania obowiązku elektronicznej ewidencji zabiegów ochrony roślin.

– „Tego terminu dłużej wydłużyć nie możemy” – zaznaczyła posłanka.

Zaproponowane rozwiązanie zakłada jednak, że do końca 2029 roku rolnicy, którzy będą prowadzić dokumentację zabiegów ochrony roślin na papierze, ale nie przeniosą jej prawidłowo do wymaganego formatu elektronicznego, nie będą z tego powodu karani grzywną.

Zamiast sankcji finansowych służby kontrolne miałyby stosować środki oddziaływania wychowawczego, takie jak pouczenie, zwrócenie uwagi lub ostrzeżenie.

To istotna różnica. Ewidencja elektroniczna zabiegów ochrony roślin nie staje się dobrowolna, a proponowany okres ochronny nie oznacza rezygnacji z obowiązku dokumentowania oprysków. Zmianie ma ulec sposób reagowania na naruszenie wymogów dotyczących formatu elektronicznego.

Projekt uzyskał poparcie komisji, ale do wejścia przepisów w życie potrzebne jest zakończenie procesu legislacyjnego.

Ministerstwo: od 1 grudnia ruszą szkolenia z elektronicznej ewidencji zabiegów

Jedna z najważniejszych informacji padła z ust Małgorzaty Gromadzkiej, sekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Przedstawicielka resortu zapowiedziała uruchomienie na Portalu Rolnika specjalnej zakładki służącej do prowadzenia ewidencji środków ochrony roślin. Aplikacja ma być przygotowywana we współpracy z pracownikami Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

– „Staraliśmy się, żeby ta aplikacja, ta ewidencja była intuicyjna, zaciągała dane, żeby rolnik jak najmniej musiał klikać” – mówiła Małgorzata Gromadzka.

Ministerstwo przekazało również konkretną datę rozpoczęcia przygotowań dla rolników.

Szkolenia z obsługi nowej elektronicznej ewidencji środków ochrony roślin mają rozpocząć się 1 grudnia 2026 roku. Według zapowiedzi będą organizowane przez Państwową Inspekcję Ochrony Roślin i Nasiennictwa oraz ośrodki doradztwa rolniczego.

Resort deklaruje, że system ma ograniczać konieczność ręcznego wpisywania danych dotyczących działek, upraw i stosowanych preparatów.

Nie podano jednak podczas posiedzenia ostatecznego terminu udostępnienia wszystkim rolnikom w pełni działającej aplikacji. Ministerstwo przyznało, że narzędzie będzie jeszcze technicznie doskonalone.

Rolnicy krytykują e-rejestr zabiegów. „Nie ma rozwiązań, które ten rejestr elektroniczny wprowadzą w życie”

Wystąpienie Krzysztofa Kozaka z Lubelskiego Stowarzyszenia Rolniczego pokazało, że sama propozycja niestosowania grzywien nie rozwiązuje wszystkich problemów.

Przedstawiciel środowiska rolniczego skrytykował brak odpowiednio przygotowanych rozwiązań informatycznych i praktycznych warunków do realizacji obowiązku.

– „Ten projekt jest niewyczerpujący, nie rozwiązuje żadnego problemu” – stwierdził.

W jego ocenie państwo powinno przede wszystkim dostarczyć rolnikom proste, dostępne narzędzie do prowadzenia elektronicznego rejestru oprysków.

Kozak zwrócił uwagę na trudności dotyczące stosowania kodów EPPO oraz skali BBCH, określającej fazy rozwojowe roślin. Wskazywał, że problemy mogą pojawić się szczególnie przy dokumentowaniu niektórych upraw.

– „Tu wystarczy proste narzędzie typu arkusz kalkulacyjny, gdzie jest parę rubryk do wypełnienia” – przekonywał przedstawiciel Lubelskiego Stowarzyszenia Rolniczego.

Z jego wypowiedzi wynika, że problemem nie musi być samo wpisanie nazwy środka ochrony roślin, numeru zezwolenia czy dawki preparatu. Trudności mogą pojawić się przy dodatkowych wymaganiach technicznych i klasyfikacjach.

To właśnie kwestia praktycznego wdrożenia elektronicznej ewidencji zabiegów może okazać się jednym z najważniejszych wyzwań przed 1 stycznia 2027 roku.

Skala BBCH w ewidencji elektronicznej? Ministerstwo wyjaśnia ważną kwestię

Na zastrzeżenia dotyczące skali BBCH odpowiedziała bezpośrednio wiceminister Małgorzata Gromadzka.

– „Jeżeli chodzi o fazę wzrostu rośliny, bo o tym mówił pan Krzysztof Kozak, jest ona wyłączona, jest ona fakultatywna” – wyjaśniła.

Oznacza to, że według deklaracji ministerstwa w przygotowywanej aplikacji rolnik nie będzie musiał obowiązkowo uzupełniać fazy rozwojowej uprawy.

– „Jeżeli rolnik będzie chciał, to ją uzupełni. Jeżeli nie, to nie ma takiej konieczności” – dodała.

To ważna informacja dla producentów rolnych, którzy obawiają się nadmiernej liczby pól do uzupełniania w systemie.

Ministerstwo zapewnia, że państwowa aplikacja do ewidencji środków ochrony roślin ma bazować na danych obligatoryjnych. Dodatkowe funkcje mogą być dostępne, ale nie powinny oznaczać kolejnych obowiązków wykraczających poza wymagane informacje.

Elektroniczna karta pola a ewidencja zabiegów. Co będzie musiał zapisywać rolnik?

Wprowadzenie obowiązkowej dokumentacji w formacie elektronicznym nie oznacza, że każde gospodarstwo będzie musiało korzystać z jednego, narzuconego programu komputerowego.

Rolnicy będą mogli korzystać zarówno z udostępnionego przez państwo narzędzia, jak i innych rozwiązań informatycznych, pod warunkiem że pozwolą one spełnić wymagania dotyczące ewidencji zabiegów ochrony roślin. Taką możliwość potwierdzały wcześniejsze komunikaty Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Elektroniczna karta pola może w praktyce łączyć informacje o uprawach i wykonanych pracach z dokumentacją zabiegów środkami ochrony roślin. Nie należy jednak utożsamiać każdej cyfrowej karty pola z ewidencją zgodną z przepisami.

Dla rolnika istotne będzie to, czy wybrany system pozwala prawidłowo zapisywać wymagane dane i przechowywać je w odpowiednim formacie.

W dokumentacji zabiegów ochrony roślin znaczenie mają między innymi:

• data wykonania zabiegu i identyfikacja zastosowanego środka ochrony roślin;
• uprawa, powierzchnia i lokalizacja wykonania zabiegu;
• dawka zastosowanego preparatu;
• wymagane informacje pozwalające jednoznacznie udokumentować zastosowanie środka.

Szczegółowy zakres danych wynika z przepisów unijnych, w tym rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2023/564.

Cyfrowa karta pola, e-rejestr oprysków i elektroniczna ewidencja środków ochrony roślin mogą być obsługiwane w jednym programie, ale zgodność z wymaganiami prawa zależy od jego funkcjonalności i sposobu prowadzenia dokumentacji.

Papierowa ewidencja oprysków do końca 2029 roku? Ważne zastrzeżenie

W czasie dyskusji wielokrotnie pojawiała się data 31 grudnia 2029 roku. Nie oznacza ona jednak, że do tego czasu można całkowicie zignorować elektroniczną ewidencję zabiegów.

Od 1 stycznia 2027 roku mają obowiązywać nowe wymagania dotyczące dokumentacji, a obecne regulacje przewidują okresy przejściowe związane z przenoszeniem zapisów do formatu elektronicznego.

W tym kontekście szczególnie istotne są uwagi Biura Legislacyjnego Sejmu, które wskazało, że proponowane przepisy mogą być nieprecyzyjne.

Biuro zwróciło uwagę, że sformułowanie dotyczące nieprowadzenia lub nieprzechowywania dokumentacji elektronicznej mogłoby objąć również przypadki, w których rolnik nie prowadzi żadnej dokumentacji.

Tymczasem intencją wnioskodawców jest ochrona tych osób, które prowadzą ewidencję w alternatywnej formie, np. papierowej, ale nie spełniają wymagania dotyczącego jej formatu elektronicznego.

Ta różnica może mieć fundamentalne znaczenie podczas kontroli.

Nie można więc przyjmować, że planowane przepisy zwalniają rolników z rejestrowania stosowanych środków ochrony roślin. Dotyczą one ograniczenia sankcji za określone uchybienia związane z elektroniczną dokumentacją, a nie całkowitego zniesienia obowiązku prowadzenia ewidencji.

Co z programem eDWIN? Były minister wskazuje gotowe rozwiązanie dla rolników

W dyskusji pojawił się również temat wykorzystania istniejących narzędzi informatycznych.

Poseł Robert Telus, były minister rolnictwa, zwrócił uwagę na system eDWIN, rozwijany z myślą o cyfryzacji gospodarstw rolnych.

– „Program eDWIN on był stworzony i nic z nim nie jest robione” – mówił Telus, wskazując na potrzebę modernizacji i szerszego wykorzystania dostępnych rozwiązań.

Według posła istniejące narzędzie mogłoby zostać rozbudowane również o funkcje związane z elektroniczną ewidencją środków ochrony roślin.

Jego wypowiedź otwiera szerszą dyskusję: czy zamiast budować kolejne systemy należy rozwijać rozwiązania, które już istnieją i są znane części rolników?

Dla użytkowników elektronicznej karty pola najważniejsza będzie bowiem nie nazwa aplikacji, ale możliwość prowadzenia dokumentacji w jednym miejscu, bez konieczności wielokrotnego wprowadzania tych samych informacji.

Ewidencja elektroniczna środków ochrony roślin i kolejne obowiązki. Ardanowski apeluje o deregulację

Krytycznie do rosnących obowiązków administracyjnych odniósł się także Jan Krzysztof Ardanowski, były minister rolnictwa.

Polityk przyznał, że proponowane złagodzenie sankcji należy poprzeć, ale podkreślił, że problem jest znacznie szerszy.

– „Jest potrzeba wielkiej deregulacji. Wielkiej deregulacji” – mówił podczas posiedzenia.

Ardanowski wskazywał, że rolnicy muszą mierzyć się z coraz większą liczbą przepisów, obowiązków dokumentacyjnych oraz sankcji.

W jego ocenie konieczny jest przegląd regulacji dotyczących gospodarstw, w tym rozdzielenie wymagań wynikających bezpośrednio z prawa unijnego od rozwiązań przyjmowanych na poziomie krajowym.

Wprowadzenie e-rejestru zabiegów ochrony roślin ponownie pokazuje napięcie między potrzebą cyfryzacji a obawami rolników przed dodatkowymi formalnościami.

Komisja zdecydowała. 26 posłów za projektem dotyczącym elektronicznej ewidencji

Ostatecznie Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi pozytywnie zaopiniowała poselski projekt nowelizacji ustawy o środkach ochrony roślin.

Wyniki głosowania Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi, 7 października 2026 r.:

Posłowie poparli zatem dalsze procedowanie przepisów, które mają ograniczyć ryzyko nakładania grzywien za uchybienia dotyczące elektronicznej formy ewidencji zabiegów ochrony roślin.

Sprawozdawcą komisji została posłanka Katarzyna Królak.

Nie oznacza to jednak, że ustawa została już uchwalona. Projekt wymaga dalszych prac parlamentarnych, a podczas posiedzenia wskazano także na konieczność rozważenia poprawek legislacyjnych.

E-rejestr zabiegów 2027. Co powinien teraz zrobić rolnik?

Choć do wejścia nowych zasad pozostało jeszcze kilka miesięcy, gospodarstwa powinny przygotowywać się do przejścia na cyfrową dokumentację.

Najważniejsze daty wynikające z obowiązujących zasad i zapowiedzi przedstawionych podczas posiedzenia to:

Rolnicy prowadzący obecnie papierową ewidencję oprysków powinni zwrócić uwagę na możliwość przenoszenia dokumentacji do formatu elektronicznego oraz na zakres informacji wymaganych w nowych przepisach.

Z kolei gospodarstwa korzystające już z programów do zarządzania uprawami lub elektronicznej karty pola powinny sprawdzić, czy ich oprogramowanie obsługuje wymagany format dokumentacji zabiegów ochrony roślin.

Najważniejszy wniosek z posiedzenia komisji jest jednoznaczny: elektroniczna ewidencja zabiegów ochrony roślin pozostaje obowiązkiem, ale państwo chce dać rolnikom więcej czasu na dostosowanie się do nowych wymagań bez ryzyka grzywny za określone uchybienia.

Pytanie, czy przygotowywana aplikacja rzeczywiście uprości prowadzenie dokumentacji, pozostaje otwarte. Pierwszym poważnym sprawdzianem będą zapowiedziane na grudzień szkolenia oraz udostępnienie rolnikom działającego narzędzia.